Klik hier voor een actieve vakantie in Innsbruck en omgeving


 

Lawines. Ze horen net zo bij wintersport als glühwein en après-ski. Toch hebben de meeste wintersporters meer met het tweede en derde dan het eerst genoemde. Onterecht natuurlijk, want een beetje kennis van sneeuw en lawines kunnen je voor gevaarlijke en soms levensbedreigende situaties behoeden. Onlangs bleek nog dat wij Nederlanders de gevaren nog al eens overschatten. Ik schreef er een column over. In dit artikel wat meer achtergrond over lawines.

Wist je dat er zoveel mensen door lawines overlijden?

Wist je dat er jaarlijks zo’n 150 mensen door lawines om het leven komen? Het grootste gedeelte in de Alpen, namelijk 115 mensen.



 

Wist je dat er verschillende soorten lawines bestaan?

#1 Allereerst is er de “Schneebrett” lawine. Bij deze lawine hecht de bovenste laag sneeuw niet goed aan de laag eronder. Als deze laag vervolgens door menselijk toedoen getriggerd worden, glijdt deze laag als een plank (in het Duits: Brett) weg. De mensen die in deze lawine terecht komen sterven of lopen verwondingen op omdat ze door de kracht tegen rotsen en/of bomen gedrukt worden, niet zozeer door verstikking.

Een voorbeeld van een schneebrett lawine. Credits foto: Bayerischer Rundfunk

#2 De droge sneeuwlawine. Deze ontstaat als het hevig gesneeuwd heeft (daar is nu dus sprake van in de Alpen!!) en de temperatuur laag ligt. Deze lawine ontstaat als er een klein balletje sneeuw naar beneden begint te rollen en steeds groter wordt. Deze lawine kan uiteindelijk naar beneden razen.

#3 Stuifsneeuwlawine. Deze ontstaat als er sneeuw naar beneden valt en de werveling ervan voor nog meer sneeuw zorgt. Deze lawine ontstaat vaak op een steile helling. Dat in combinatie met de werveling en de daardoor meegezogen sneeuw zorgt ervoor dat in eerste instantie deze lawine met 100 kilometer per uur naar beneden komt. Maar let op, want uiteindelijk kan de snelheid wel drie keer zo hoog worden en een drukgolf veroorzaken. Deze drukgolf kan bomen omblazen en de sneeuw in de longen van slachtoffers persen.

#4 Natte sneeuwlawine. Het woord zegt het al een beetje: deze ontstaat door natte sneeuw. Deze wordt dusdanig zwaar dat hij gaat glijden en naar beneden komt.

#5 Rots of steenlawine. Deze lawine heeft niet zoveel met sneeuw te maken, maar hij kan even ernstige gevolgen hebben. De rots of steenlawine ontstaat door het gaan schuiven van losse stenen.

#6 Mengvormen van bovenstaande.

Wist je dit over je overlevingskansen?

  • Onder de sneeuw kan een tekort aan zuurstof optreden, maar vooral ook een ophoping van kooldioxide uit de uitgeademde lucht van het slachtoffer, dat daardoor stikt. Verder sterven veel slachtoffers van lawines door onderkoeling.
  • De overlevingskans van een lawineslachtoffer daalt snel met het verstrijken van de tijd. Gedurende het eerste kwartier overleven negen op de tien personen het ongeluk.
  • Na drie kwartier kan nog maar een derde van de slachtoffers levend uit de sneeuw gehaald worden.
  • Kort na de redding bestaat nog steeds een groot gevaar van overlijden, door de zogenaamde reddingsdood. Daarbij brengt de op gang komende bloed-circulatie zoveel afvalproducten van de stofwisseling uit de ledematen terug naar de centrale organen, dat deze daardoor vergiftigd worden en kapotgaan.

Beruchte lawines uit het verleden

Talloze voorbeelden zijn er van lawines, we hebben er een paar uitgepikt:

Galtür 23 februari 1999, waarbij 37 mensen, waaronder 6 Nederlanders omkwamen. Een familiedrama voltrekt zich wanneer een 800 meter brede lawine het chalet van twee gezinnen uit de Achterhoek van de aardbodem vaagt. Twee vaders en vier kinderen vinden daarbij de dood. Beide moeders ontsnappen aan het natuurgeweld omdat zij op dat moment boodschappen doen. Omdat het lawinegevaar zeer groot blijft, wordt tot evacuatie vanuit Galtür en Valzur besloten.

Omdat de barre weersomstandigheden deze operatie bemoeilijken, krijgen vrouwen en kinderen voorrang. Mannen proberen echter bij de helikopters voor te dringen, wat voor levensgevaarlijke situaties zorgt. In totaal worden bijna 18.000 wintersporters uit het getroffen gebied gevlogen. De gedupeerden moeten vrijwel al hun persoonlijke bezittingen achterlaten.

In onderstaande -indringende- filmpje krijg je een goed beeld van de situatie in Galtür.

Sowieso was 1999 één van de dodelijkste lawinejaren uit de recente historie.

  • Serfaus 1984, middelstation Steinegg en bij de stoeltjeslift Fiss-Möseralm. Zorgde voor grote schade. In dit filmpje zie je er wat beelden van.
  • Lech (Litzen-Zugertobel) 2012: de lawine waarbij Prins Friso ernstig gewond raakte en uiteindelijk aan de gevolgen zou overlijden.

Hoe ga je goed voorbereid op pad?

Ik raad het offpiste gaan af. Simpelweg vanwege de factoren die ik beschreven heb in mijn column. Dat is mijn mening en hoeft natuurlijk niet de jouwe te zijn. Wil je toch op pad gaan zorg dan dat je altijd een lokale gids bij je hebt die het gebied én de weersomstandigheden van haver tot gort kent. Daarnaast heb je ook altijd onderstaande bij je:

  1. Lawinepieper
  2. Schep
  3. Sonde
  4. Lawine airbag
  5. Avalung

Hoe wordt het lawinegevaar weergegeven?

#1 Gering. Alleen op steile hellingen en bij grote belasting, door bijvoorbeeld een groep skiërs, kunnen lawines optreden. Spontane lawines zijn niet te verwachten.

#2 Matig. Kleine spontane lawines zijn mogelijk. Op steile hellingen kan een enkele skiër een lawine veroorzaken, groepen kunnen ook op normale hellingen lawines veroorzaken.

#3 Aanzienlijk. Op steile hellingen treden spontane lawines op die ook tot vlakker en dieper gelegen gebied kunnen reiken. Op normale hellingen kan een enkele skiër al een lawine veroorzaken. Ski-toeren, dus buiten de piste, kunnen alleen plaatsvinden onder leiding van een ervaren gids. Niveau 3 is het meest gevaarlijke niveau! Zo’n 80% van de lawines en daarbij behorende slachtoffers valt ten tijde van dit niveau.

#4 Groot. Grote, spontane lawines treden op. Het is levensgevaarlijk de piste te verlaten.

#5 Zeer groot. Extreem lawinegevaar. Niet alleen de pistes zijn gevaarlijk, ook dorpen en infrastructuur zoals wegen en spoorlijnen worden bedreigd. Eventueel moet geëvacueerd worden.

Meer weten?

Het Snow Safety Center is een non-profit ‘kenniscentrum’ over gevaren buiten de pistes; zowel voor ‘consumenten’ als voor professionals. We organiseren cursussen, opleidingen, evenementen en congres-achtige bijeenkomsten om onze kennis te verspreiden. Ze verspreiden ook de meest recente lawinewaarschuwingen in de wintersportgebieden.

Snow Safety Center heeft op haar site ook een quiz staan waar je je kennis over lawines kunt testen.

Lees ook:

Bron: wikipedia, snowsafety center. Kopfoto: Will Turner, Unsplash

(Visited 4.797 times, 1 visits today)

Lees hier alles over wintersport in Innsbruck en omgeving


 

 

BBI Travel

Wintersport in Scandinavië 

Deze winter vlieg je met BBI Travel rechtstreeks naar het hart van Scandinavië voor een wintervakantie vol avonturen. Ga skiën op de pistes van Sälen in Zweden of in Trysil in Noorwegen. Lees meer

Voigt Travel

Wintersport in Zweden 

Beleef komende winter de Zweedse skipistes! Verblijf in een kleinschalig appartement direct aan de piste. Geniet je van rust en ruimte, vergezichten én heerlijke gastronomie, al vanaf € 695 per persoon. Lees meer

Wintersport in Trentino

De winter in Trentino geeft je vleugels 

Het ‘swoosh’ geluid van ski’s die door de sneeuw klieven, sneeuwschoenen die kraken op een sneeuwtapijt, je adem die de frisse lucht van de Dolomieten opsnuift. Dit is de soundtrack van de winter in Trentino, in het hart van de Italiaanse Alpen. Lees meer